Dark romance: genre, fenomeen, mysterie (1/2)

Leonid Petrov: Prins van de Hel is geen spek voor mijn bek. Het verscheen twee weken geleden bij Krummholz, de uitgeverij waarvan ik mede-eigenaar en ben, maar ikzelf behoor niet tot het doelpubliek. Ab-so-luut niet. Ik heb het echter wel van A tot Z gelezen, en zelfs twee keer: eerst in het Frans, voordat we besloten om de vertaalrechten aan te kopen, en later in het Nederlands, toen ik de drukproef checkte.

Prins van de Hel, deel 1 van Nanou Ads Leonid Petrov-tweeluik, behoort tot het dark romance-genre. Voor wie het nu in Keulen hoort donderen: dark romance is ‘a subgenre that explores the angsty, and sometimes taboo, side of love in a fictional setting. These stories often feature morally grey characters, obsessive relationships and high emotional stakes to “push readers outside their comfort zones while delivering an unforgettable romantic journey”’. Zo staat het op de website van uitgeverij Penguin, en de uitspraak aan het einde werd gedaan door Phillipa Walker, Commissioning Editor bij Penguin.

Elke trend heeft een officieel vertrekpunt (in dit geval: Fifty shades of grey) en liefst ook enkele illustere voorlopers (hier: Wuthering Heights). Op de literaire landkaart valt dark romance dus te situeren ergens tussen gecanoniseerde literatuur en pure pulp. Ik zou niet graag te voet van dat ene naar dat andere ijkpunt wandelen!

Maar het ging dus niet over mij. Dark romance is populair bij vrouwelijke lezers, niet bij de demografische groep waartoe ik behoor. Niettemin was Prins van de Hel boeiend genoeg om zelfs mij (twee keer!) mee te slepen. En ik voelde me ook intellectueel geprikkeld door mijn lectuur. Keer op keer vroeg ik me af: wat verklaart de populariteit van dit genre? En: waarom net nú?

Want kijk, dit is de paradox. Enerzijds is er sinds 2017 meer aandacht voor het bewaken/respecteren van grenzen, voor consent, voor vormen van onevenwicht binnen relaties die vroeger door de vingers werden gezien maar nu terecht worden geklasseerd als problematisch. Anderzijds grijpen sinds 2021 steeds meer vrouwen naar dark romance, m.a.w. naar boeken waarin vrolijk allerlei grenzen overschreden worden, boeken die bulken van de niet-consensuele seks en hyper-problematische relaties.

Hoe valt dit te rijmen? 

‘Al je godverdomde eerste keren’

Anna, het vrouwelijke hoofdpersonage van Leonid Petrov, gaat door een hel. Haar vader dwingt haar tot een zelfmoordmissie: vlieg naar Moskou, bezoek de nachtclub La Tour, eigendom van de maffiaclan Petrov, verschaf jezelf toegang tot het kantoor van Leonid Petrov himself en steel geheime documenten. Anna doet haar best, maar ze wordt betrapt. Vervolgens wordt ze bijna vermoord, bijna verkracht, haar pols wordt gebroken, ze is het doelwit van tientallen woede-uitbarstingen van Leonid Petrov, er worden pogingen gedaan om haar te ontvoeren, et j’en passe. 

Daarnaast beschrijft Nanou Ad ook hoe Petrov zijn vijanden martelt. Resultaat: zelfs als Anna vijf minuutjes níet in acuut gevaar is, blijft de lezer zich ervan bewust dat haar cipier een echt monster is. 

Uiteraard komt er geleidelijk verandering in de relatie tussen Anna en Leonid: eerst zijn ze gijzelaar en monster, later minnaars. Maar dat betekent allerminst dat we het terrein van het problematische verlaten: de seksuele dynamiek tussen de hoofdfiguren is nooit minder dan troebel, met elementen van manipulatie of dwang. 

‘Ik zal al je eerste keren nemen, Anna,’ hijgt Leonid ergens, ‘al je godverdomde eerste keren.’ Is dat sexy? It’s not for me to say. Is dat autoritair, met een zweem van een belofte van dwang? Absoluut. 

Opnieuw: hoe rijmen we dark romance met #metoo?

(wordt morgen vervolgd)